PDA

Xem bản đầy đủ : Vướng mắc trong việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời



TKTP&CNTT
30-04-2018, 06:52 PM
Theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 thì trong quá trình giải quyết vụ án, đương sự, người đại diện hợp pháp của đương sự hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời để tạm thời giải quyết yêu cầu cấp bách của đương sự như bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản, thu thập chứng cứ, bảo vệ chứng cứ, bảo toàn tình trạng hiện có tránh gây thiệt hại không thể khắc phục được, đảm bảo cho việc giải quyết vụ án hoặc việc thi hành án. Khi một biện pháp khẩn cấp tạm thời được áp dụng thì một bên đương sự sẽ được bảo đảm về quyền và lợi ích, tuy nhiên nếu áp dụng tùy tiện trong một số trường hợp sẽ gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự khác.
Thực tiễn đã phát sinh các trường hợp Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là cấm chuyển nhượng quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng để đảm bảo thi hành án cho nghĩa vụ cá nhân của chồng hoặc vợ, gây ảnh hưởng cho quyền và lợi ích hợp pháp của người còn lại. Đối với trường hợp này có nhiều quan điểm khác nhau:
Quan điểm thứ nhất: Do người chồng hoặc vợ chỉ có tài sản duy nhất là quyền sử dụng đất nằm trong khối tài sản chung của vợ chồng chưa chia nếu Tòa án không áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm thực hiện hành vi chuyển nhượng quyền sử dụng đất thì quyền sử dụng đất này có thể bị chuyển nhượng cho người khác và không còn tài sản nào khác để đảm bảo việc thi hành án. Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm thực hiện hành vi chuyển nhượng quyền sử dụng thì chỉ hạn chế quyền lợi của chồng hoặc vợ, không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của người này. Xét trên khía cạnh tình cảm thì việc tạm thời cấm chuyển nhượng quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng để đảm bảo thi hành án cho vợ hoặc chồng thể hiện sự giúp đỡ nhau khi khó khăn phù hợp với quy định định tại Điều 19 Luật hôn nhân và gia đình quy định về tình nghĩa vợ chồng. Tòa án căn cứ Điều 127 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 để áp dụng biện pháp cấm thực hiện hành vi chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhằm đảm bảo nghĩa vụ thi hành án.
Quan điểm thứ hai: Quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng nếu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm thực hiện hành vi chuyển nhượng quyền sử dụng đất thì sẽ ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người người còn lại.
Quan điểm tác giả: Thống nhất với quan điểm thứ hai. Tòa án không thể ban hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời để bảo đảm quyền lợi cho đương sự này nhưng lại xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự khác, bởi lẽ tại Điều 163 Bộ luật dân sự 2015 quy định về bảo vệ quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản.
Điều 163 Bộ luật dân sự 2015 quy định:
“1.Không ai có thể bị hạn chế, bị tước đoạt trái luật quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản.
2. Trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích quốc gia, tình trạng khẩn cấp, phòng chống thiên tai, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của tổ chức, cá nhân theo giá thị trường ”.
Trong trường hợp nêu trên, quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng chưa chia nếu Tòa án quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm thực hiện hành vi chuyển nhượng là chưa đúng về nguyên tắc chung về chế độ tài sản của vợ chồng quy định tại Điều 29 Luật hôn nhân và gia đình. Mặt khác, Tòa án cũng không thể ban hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cấm thực hiện hành vi chuyển nhượng một phần quyền sử dụng thuộc khối tài sản chung của vợ chồng chưa chia.
Điều 29 Luật hôn nhân và gia đình quy định:
“1. Vợ, chồng bình đẳng với nhau về quyền, nghĩa vụ trong việc tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung; không phân biệt giữa lao động trong gia đình và lao động có thu nhập.
2. Vợ, chồng có nghĩa vụ bảo đảm điều kiện để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.
3. Việc thực hiện quyền, nghĩa vụ về tài sản của vợ chồng mà xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, chồng, gia đình và của người khác thì phải bồi thường.”.
Để giải quyết được vấn đề này, pháp luật cần có quy định về các trường hợp áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có liên quan đến tài sản chung, tránh xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự.
Trên đây là ý kiến cá nhân của tác giả, mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của quý đọc giả.

Đinh Văn Thông
VKSND huyện Cái Bè