Qua công các kiểm sát định kỳ tại Chi cục Thi hành án dân sự, Viện kiểm sát phát hiện vi phạm trong công tác ra quyết định thi hành án chủ động và có nội dung cần trao đổi cụ thể như sau:
Theo Quyết định công nhận thỏa thuận số 212/2018/QĐST-HNGĐ ngày 16/07/2018 của Tòa án nhân dân quyết định về án phí:
“Anh K tự nguyện chịu án phí 150.000 đồng án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm và 150.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm, tổng cộng là 300.000 đồng, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai số 39378 ngày 02/05/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự.... nên anh K đã nộp xong án phí”.
Nhận thấy quyết định của Tòa án đã tuyên chính xác, rõ ràng, cụ thể, phù hợp với thực tế theo quy định tại Khoản 1 Điều 179 Luật thi hành án dân sự. Tuy nhiên, khi ra quyết định thi hành án chủ động, Chi cục thi hành án dân sự có thay đổi cách diễn đạt một phần nội dung quyết định công nhận thỏa thuận. Cụ thể Quyết định thi hành án chủ động số 870/2018/QĐ-CCTHADS ngày 24/08/2018 đã tách phần nội dung tuyên trong quyết định của Tòa án thành 2 câu:
“Các khoản phải thi hành: ông Phan Ngô Tường K nộp 150.000 đồng án phí hôn nhân gia đình sơ thẩm và 150.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn lại ông K số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu số 39378 ngày 02/05/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự….”.
Phía Cơ quan thi hành án dân sự cho rằng quyết định thi hành án chủ động nêu trên là đổi mới thực hiện theo tài liệu tập huấn nghiệp vụ Thi hành án dân sự, hành chính và giải quyết khiếu nại tố cáo năm 2017 của tổng cục tổ chức tại Đắk Lắk có nội dung: “khi soạn thảo quyết định thi hành án dân sự cần đảm bảo không sao chép nguyên văn phần quyết định của bản án, quyết định; không làm sai lệch nội dung bản án, quyết định”. Phía Chi cục khẳng định Quyết định thi hành án số 870/2018/QĐ-CCTHADS ngày 24/08/2018 không sao chép nguyên văn phần quyết định của Tòa và cũng không làm sai lệch nội dung quyết định.
Tuy nhiên, cần phải xác định rằng tài liệu tập huấn trên chỉ là một tài liệu nghiệp vụ, chỉ mang tính tham khảo và không mang tính quy phạm. Mặt khác, qua đối chiếu Quyết định thi hành án và quyết định công nhận thỏa thuận của Tòa án, đoàn kiểm sát nhận thấy quyết định thi hành án số 870/2018/QĐ-CCTHADS ngày 24/08/2018 của chi cục rõ ràng đã làm sai lệch nội dung của quyết định công nhận thỏa thuận của Tòa án như sau:
Thứ nhất, phần nội dung của quyết định thi hành án thiếu phần nội dung quan trọng của Quyết định công nhận thỏa thuận của Tòa án đó là “Anh K đã nộp xong án phí”. Từ đó gây ra sự nhầm lẫn rằng anh K vẫn còn được hoàn lại 300.000 đồng tiền án phí. Trên thực tế, Chấp hành viên cũng đã có sự nhầm lẫn về việc anh K được hoàn lại tiền án phí nên đã ra thông báo số 81/TB-CCTHADS ngày 28/08/2018 cho người phải thi hành án là anh K, ngụ thôn Hải Xuân, xã Hải Ninh, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận đến nhận hoàn án phí, gây ảnh hưởng đến thời gian và công sức của người phải thi hành án.
Thứ hai, theo quy định tại Khoản 5 và Khoản 6 Điều 19 Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án quy định:
Điều 19. Chế độ thu, nộp, quản lý tiền tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, án phí, lệ phí Tòa án

5. Tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án được nộp vào ngân sách nhà nước khi bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật tuyên người đã nộp tiền tạm ứng phải chịu án phí, lệ phí Tòa án. …
6. Trường hợp người đã nộp tiền tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, án phí lệ phí Tòa án được trả lại một phần hoặc toàn bộ số tiền đã nộp theo bản án quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật thì cơ quan thu được trích từ tài khoản tạm thu ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước để trả lại số tiền tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí Tòa án, án phí, lệ phí Tòa án đã thu,…”
Căn cứ theo quy định nêu trên cho thấy cơ quan thi hành án dân sự chỉ “hoàn” hay trả lại tiền án phí cho người đã nộp tiền tạm ứng án phí khi số tiền tạm ứng án phí dư hoặc người nộp không phải chịu án phí. Từ đó cho thấy Quyết định thi hành án chủ động 870/2018/QĐ-CCTHADS ngày 24/08/2018 sửa phần nội dung quyết định bằng đoạn“Hoàn lại ông K số tiền tạm ứng án phí…” là chưa phù hợp quy định pháp luật hiện hành.
Với các phân tích nêu trên cho thấy Quyết định thi hành án chủ động 870/2018/QĐ-CCTHADS ngày 24/08/2018 đã làm sai lệch một phần nội dung quyết định của Tòa án, vi phạm này cần được được phát hiện và yêu cầu chấn chỉnh kịp thời.
Trên đây là quan điểm của tác giả, mong nhận được đóng góp từ quý đọc giả để kiến nghị được hoàn thiện hơn.
Khắc Huy-VKSND huyện Gò Công Tây