Bà Nguyễn Thị Mai, anh Nguyễn Hữu Nghĩa (con ruột bà Mai và ông Cò) là người phải thi hành án theo bản án số 08 ngày 20/01/2015 của TAND huyện C với số tiền phải trả cho ông Nguyễn Văn Độc là 101.137.500 đồng. Đồng thời, bà Nguyễn Thị Mai, ông Nguyễn Văn Cò phải trả cho bà Hồ Thị Nga số tiền là 125.000.000 đồng theo quyết định số 19 ngày 06/3/2015 của TAND huyện C. Quá trình thi hành án bà Mai, ông Cò và anh Nghĩa không tự nguyện thi hành án nên ngày 21/4/2016 Chi cục Thi hành án Dân sự huyện C ban hành quyết định số 15 cưỡng chế kê biên quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất theo giấy chứng nhận QSĐĐ, quyền sở hữu nhà ở số CH00757 do UBND huyện C cấp ngày 21/12/2012 thửa số 10, tờ bản đồ số 4, diện tích 51,3m2 tọa lạc tại ấp 4, xã Tân Thanh, huyện C do ông Cò, bà mai đứng tên chứng nhận QSDĐ. Quá trình kê biên QSDĐ, Chi cục Thi hành án dân sự huyện C tiến hành các thủ tục về kê biên đúng theo quy định của Luật thi hành án dân sự quy định. Tuy nhiên đối với anh Nguyễn Hữu Nghĩa thì không được tống đạt các thủ tục về kê biên quyền sử dụng đất, bán đấu giá tài sản. Sau khi kê biên QSDĐ nêu trên, Chi cục Thi hành án dân sự huyện C tiến hành ký hợp đồng thẩm định giá tài sản với công ty cổ phần giám định và thẩm định EXIMVAS số 16416, ngày 16/11/2016. Ngày 05/12/2016 Chi cục Thi hành án dân sự huyện C thông báo kết quả thẩm định giá là 510.600.000đ. Ngày 22/12/2016 Chi cục Thi hành án dân sự huyện C ký hợp đồng bán đấu giá tài sản số 34 với công ty TNHH bán đấu giá Tây Nam - chi nhánh TG để thực hiện bán đấu giá tài sản. Tuy nhiên khi tiến hành bán đấu giá tài sản thì không có người mua. Ngày 21/3/2017 Chi cục Thi hành án dân sự huyện C ban hành quyết định giảm giá số 169 giảm giá 10% xuống còn 459.540.000đ. Lần giảm giá này không thực hiện việc thông báo lại giá cho phía bà Mai, ông Cò và anh Nghĩa. Ngày 18/5/2017 tổ chức bán đấu giá lần 2 thì anh Nguyễn Thanh Hùng mua được tài sản đấu giá. Ngày 28/6/2017 bà Mai, ông Cò có đơn khiếu nại đối với quá trình kê biên, bán đấu giá tài sản của ông và bà gửi đến Chi cục THADS huyện C. Kết quả Chi cục THADS huyện C bác đơn khiếu nại. ngày 08/8/2017 bà Mai, ông Cò có đơn khiếu nại tiếp tục gửi Cục THADS tỉnh TG. Kết quả Cục THADS tỉnh TG bác đơn khiếu nại của ông và bà. Ngày 02/10/2017 bà Mai, ông Cò gửi đơn khởi kiện đến TAND huyện C yêu cầu giải quyết hủy kết quả mua, bán đấu giá tài sản nhà và đất trên; cho bà Mai, ông Cò được thi hành bản án, quyết định số 08, ngày 20/01/2015 và số 19, ngày 06/3/2015.
Vụ án trên đã được Tòa án nhân dân huyện C thụ lý giải quyết bằng hình thức đưa ra xét xử vào ngày 19/4/2018. Xung quanh vụ án có hai quan điểm giải quyết như sau:
Quan điểm thứ nhất xác định: bà Nguyễn Thị Mai và ông Nguyễn Văn Cò không có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án huyện C giải quyết về hủy kết quả bán đấu giá tài sản với các lý do sau:
+ Căn cứ Khoản 2 Điều 102 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi hành án dân sự số 64, ngày 25/11/2014 không quy định đương sự có quyền khởi kiện. Khoản 2 Điều 102 Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi, bổ sung năm 2014) quy định về việc hủy kết quả bán đấu giá tài sản như sau: “Người mua được tài sản bán đấu giá, Chấp hành viên có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản, nếu có căn cứ chứng minh có vi phạm trong quá trình bán đấu giá tài sản”. Như vậy, trong trường hợp này bà Mai và ông Cò không có quyền khởi kiện yêu cầu hủy kết quả bán đấu giá tài sản mà chỉ có người mua được tài sản bán đấu giá, Chấp hành viên mới có quyền khởi kiện. Như vậy, việc bà Mai, Cò khởi kiện yêu cầu hủy kết quả bán đấu giá tài sản là chưa đúng quy định của pháp luật.
+ Căn cứ điểm c Khoản 1 Điều 48 Nghị định 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 quy định kết quả bán đấu giá tài sản bị hủy trong các trường hợp sau: “bị hủy theo quyết định của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính...” và việc không thông báo lại giá sau khi đã giảm giá tài sản là vi phạm Điều 28 Nghị định số 17 trên thuộc loại vi phạm hành chính. Tuy nhiên đây là những vi phạm trong quá trình thi hành án nên căn cứ theo Điều 21 Nghị định 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 quy định thì vi phạm trên chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính.
Theo đó, kết quả bán đấu giá tài sản đối với các trường hợp có vi phạm hành chính thì trong từng trường hợp cụ thể có thể bị Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, Chánh thanh tra Sở tư pháp, Chánh thanh tra Bộ tư pháp hủy kết quả bán đấu giá tài sản. Như vậy, trong trường hợp này, việc Tòa án nhân dân huyện Cái Bè thụ lý, giải quyết về yêu cầu hủy kết quả bán đấu giá tài sản của bà Mai, ông Cò là không đúng thẩm quyền.
Quan điểm thứ hai xác định: bà Nguyễn Thị Mai và ông Nguyễn Văn Cò có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án huyện C giải quyết về hủy kết quả bán đấu giá tài sản với các lý do sau:
+ Khoản 13 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định: “Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự”. Theo đó, Tòa án cấp huyện có thẩm quyền giải quyết đối với “Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản” nên cũng có thẩm quyền hủy kết quả bán đấu giá tài sản.
+ Việc kê biên bán đấu giá tài sản của bà Mai, ông Cò để thi hành án cho cả nghĩa vụ của anh Nghĩa nhưng Chi cục Thi hành án dân sự huyện C không tống đạt các thủ tục kê biên cũng như quá trình bán đấu giá tài sản không thông báo thủ tục cho anh Nghĩa trong khi anh có hộ khẩu chung với bà Mai, ông Cò là vi phạm Luật thi hành án cũng như Luật bán đấu giá tài sản quy định.
+ Ngoài nội dung khởi kiện yêu cầu hủy kết quả bán đấu giá tài sản thì bà Mai, ông Cò còn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết cho bà Mai, ông Cò được thi hành bản án, quyết định số 08, ngày 20/01/2015 và số 19, ngày 06/3/2015 của TAND huyện C. Cho thấy nội dung yêu cầu trên thuộc thẩm quyền thụ lý giải quyết của Tòa án huyện C.
Từ đó việc Tòa án huyện C thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 13 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Vì pháp luật quy định chưa rõ ràng về việc thẩm quyền giải quyết tranh chấp hủy kết quả bán đấu giá tài sản trong trường hợp nêu trên nên chưa xác định được Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền thụ lý, giải quyết tranh chấp hủy kết quả bán đấu giá tài sản như đã nêu trên theo khoản 13 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 hay không. Mong nhận được ý kiến trao đổi của quí đồng nghiệp.
Văn Quốc - VKSND huyện Cái Bè